لقاح خارج رحمی IVF

در اين روش بدنبال يك سري از اقدامات پزشكي كه منجر به تحريك تخمدان ها و همچنين رشد و بلوغ تخمك هاي موجود در آنها مي شود، تخمك هايي كه به بلوغ رسيدند،توسط عمل جراحي و با هدايت سونوگرافي از طريق ديواره واژن و با بيهوشي خفيف از فوليكولهاي تخمدانها برداشته شده و در يك مايع مخصوص، يا محيط كشت در آزمايشگاه قرار داده مي شوند. در آزمايشگاه جنين شناسي تخمك ها بسته به روش لقاح آزمايشگاهي، در ظروف كشت با اسپرم هاي شسته شده همسر در شرايط خاص در كنار هم قرار داده مي شوند و يا اينكه اسپرم به هر يك از تخمك ها تزريق مي شود. پس از انجام مراحل لقاح آزمايشگاهي، تخمك ها در داخل يك انكوباتور (كه آن درجه حرارت، شرايط رطوبتي و گازي ويژه فراهم مي باشد) قرار داده مي شوند.

لقاح خارج از رحم

تخمك هاي لقاح يافته در شرايط ويژه انكوباتور شروع به انجام تقسيمات سلولي مي كنند. پس از 72-48 ساعت نگهداري جنين ها در محيط آزمايشگاه، ظروف كشت از انكوباتور خارج شده و جهت تشكيل جنين ها مورد ارزيابي قرار مي گيرند و وضعيت رشد و كيفيت آنها ثبت مي شود. ب ه دنبال ارزيابي جنين ها و بررسي وضعيت رشد و كيفيت آنها، تعداد مناسب جنين بر مبناي كيفيت آنها، سوابق درمان هاي قبلي بيمار و نيز سن مادر مشخص و انتقال جنين هاي با كيفيت بالا به رحم يعني جايي كه جنين ها مي توانند مرحله رشد طبيعي خود را در آنجا ادامه دهد، صورت مي گيرد. اين روش وسيله مناسبي براي كمك به بيماراني است لوله هاي فالوپ آنها آسيب ديده باشد. همچنين اين روش درمان در موارد آندومتريوز، ناباروري شديد مردان و بسياري از موارد ديگر كاربرد دارد.

مراحل انجام عمل ivf

پیشگیری از تخمک گذاری

در ابتدا پزشک برای جلوگیری از تخمک گذاری مصرف قرص ضد بارداری را در روزهای اول پریود تجویز می کند . بعد از گذشت 2 الی 3 هفته از مصرف دارو با سونوگرافی وضعیت تخمدان ها بررسی می شود در صورتی که حالت طبیعی داشت دارویی به نام Lupron به صورت وریدی تزریق می شود. ممکن است عوارضی مانند خشکی واژن و قرمز شدن صورت بعد از تزریق این دارو برای فرد ایجاد شود.

تحریک فولیکول

یک هفته بعد از تزریق دارو باید سونوگرافی دیگری انجام شود . این کار برای اینست که کیست تخمدان وجود نداشته باشد ( عوارض داروی Lupron) پزشک داروی دیگری به نام کونال اف برای تحریک فولیکول تجویز می کند و از میزان مصرف داروی قبلی می کاهد. اثر داروهای جدید باعث افزایش تخمک گذاری می شود . تعداد تخمک برای این است که برای انجام ivf نیاز به تخمک بیشتری داریم تا لقاح صورت گیرد. در برخی موارد چندین تخمک بارور شده در رحم زن قرار می گیرد که باعث چند قلویی بودن جنین می شود. در روز 5 یا 6 مصرف داروی گونال اف یا فولیستیم آزمایشی برای اندازه گیری میزان هورمون های استروژن انجام می شود. همچنین سونوگرافی ترانس واژینال برای این بررسی استفاده می شود و این بررسی ها تا زمان به بلوغ رسیدن فولیکول های تخمدانی انجام می شود.

کامل کردن فولیکول

پزشک برای نهایی کردن بلوغ فولیکول ها دارویی به نام hCG به زن تزریق می کند.

جمع آوری تخمک

برای خارج کردن تخمک ها از رحم زن تحت بیهوشی قرار گرفته و از طریق لوله ای متصل به دستگاه سونوگرافی از راه واژن وارد رحم کرد و مایع فولیکول های حاوی تخمک را با سوزن جمع آوری می کند.

باروری و لقاح

در صورتی که مشکل نازایی از زن باشد تخمک ها در مجاورت اسپرمی که قبلا از مرد گرفته شه قرار می گیرد و به آزمایشگاه ivf ارسال می شود.

ریکاوری

بعد از خارج کردن تخمک از رحم زن مرخص شده و در خانه استراحت می کند عوارضی مانند درد در شکم و خونریزی کمی ممکن است مشاهده کند.

تزریق پروژسترون

برای آماده سازی رحم برای چسبیدن و لانه گزینی جنین مقدار 1 سی سی در روز پروژسترون به زن تزریق می شود

انتقال جنین

جنینی که در محیط آزمایشگاه تشکیل شد در درون رحم زن قرار می گیرد . پس از این اقدام زن باید 36 ساعت استراحت کامل داشته باشد و بعد از آن می تواند به زندگی روزمره خود بازگردد.

تزریق اسپرم داخل تخمك

تزریق اسپرم داخل تخمك

تزریق اسپرم داخل تخمك یا ميكرواينجكشن زمانی که اسپرم های مرد از نظر تعداد ، تحرک ، شکل و کیفیت در سطح خوب و قابل قبولی نباشد و انجام چندین لقاح خارج رحمی IVF  نتیجه ای برای بارداری نداشته باشد ، کاربرد خواهد داشت.

تزريق اسپرم داخل تخمك

مراحل انجام عمل

برای عمل تزریق اسپرم داخل تخمك یک اسپرم گرفته شده از مرد داخل تخمک گرفته شده از زن تزریق می شود که زمینه ساز لقاح و تشکیل جنین است. در عمل تزريق اسپرم داخل تخمك مانند تکنیک IVF مراحل تحريك تخمدان،‌ تخمك گيري، تزريق اسپرم داخل تخمك و لقاح و انتقال جنين را خواهیم داشت. در ابتدا از داروهای هورمونی برای تحریک تخمک ها استفاده می شود که برای این منظور از تزریق عضلاني آمپول HMG براي رشد فوليكول و از تزريق عضلاني آمپول HCG برای بلوغ تخمك ها و انجام تخمك گذاري استفاده می شود.

سپس در مرحله دوم از طریق لاپاراسكوپي و یا واژینال (با مشاهدات سونوگرافی) عمل تخمک گیری از مادر انجام می شود. در مرحله بعدی سلول های دور تخمک از آن جدا شده و سپس عمل تزریق اسپرم انجام می گیرد. برای افزایش درصد موفقیت تکنیک ميكرواينجكشن معمولا تعداد تخمک های کشت شده بیشتر از یک عدد است. در صورت ایجاد جنین ها اگر این جنین ها کیفیت خوبی داشته باشند بعضی از آن ها با مشورت زوجین منجمد و نگهداری می شود تا در صورت نیاز در بارداری های بعدی از این جنین ها استفاده شود. در مرحله آخر جنین به وسیله یک کانتر به داخل رحم مادرمنتقل می شود. در این مرحله مادر به بیهوشی نیاز نداشته و 1 الی 2 ساعت بعد از انتقال جنین مرخص خواهد شد.

مزايا و محدوديت هاي این عمل

اولین مزیت عمل تزریق اسپرم داخل تخمك این است که در صورت وجود حتی یک اسپرم سالم از مرد ، امکان انجام این عمل وجود دارد. حتی در صورت عدم وجود لوله های رحمی در مادر نیز می توان این عمل را انجام داد. تنها محدودیت این عمل آن است که در زنان بالای 40 سال چون کیفیت تخمک ها پایین است ، احتمال بارداری کاهش می باید.

 

مراقبت هاي پس از عمل

معمولا 1 تا 2 ساعت بعد از انتقال جنین، مادر از بیمارستان مرخص می شود. بهتر است که مادر در 3 الی 4 روز بعد از عمل ، از انجام فعالیت هایی که او را خسته می کند خودداری نماید. از ملزومات موفقیت عمل تزريق اسپرم داخل تخمك این است که مادر آرامش روحي و رواني داشته و دچار تنش یا اضطراب نشود. 10 الی 12 روز بعد از انجام عمل ، بیمار با مراجعه با آزمایشگاه و انجام آزمایش خون ‌BHCG می تواند از بارداری خود اطمینان حاصل نماید.

اهدای‌ جنین

اهدای‌ جنین

اهدای‌ جنین در مواقعی مورد استفاده قرار می گیرد که زوجین توانایی باوری نداشته و صاحب فرزند نشوند. در واقع بهتر است بگوییم زمانی که لقاح تخمک و اسپرم برای برای زوج گیرنده نباشد گفته می شود که برای بارداری از اهدای‌ جنین استفاده شده است.

اهدای‌ جنين

کاربرد اهدای‌ جنین

از روش اهدای‌ جنين در دوحالت استفاده می شود :

1ـ در مواردی که مرد توانایی تولید اسپرم را نه در نمونه مایع منی و نه در بیوپسی بیضه ها نداشته و نتیجه گرفته می شود که مشکل ناباروری از سمت مرد است . در این حالت از اهدای‌ جنين استفاده می شود.

2ـ زمانی که در بارداری خطر انتقال بیماری های ژنتیکی مانند هموفیلی، دیستروفی عضلانی دوشن و یا ناهنجاری های مادرزادی به نسل های بعدی باشد ، در صورتی که بتوان به کمک اهدای‌ جنين از این مشکل جلوگیری نمود ، از اهدای‌ جنين استفاده می شود.

روند اهدای‌ جنين

برای زوج هایی که مشکل ناباروری داشته و تمایل به استفاده از اهدای‌ جنين دارند ، می توان از 2 منبع ، استفاده نمود. اول زوج هایی که برای درمان ناباروری خود از تکنیک تزریق اسپرم به تخمک  (میکرواینجکشن) استفاده کرده اند و تعداد جنین های تشکیل شده بیشتر از تعداد جنین های انتقالی بوده و دیگر تمایلی به استفاده از جنین های منجمد شده خود ندارند و دسته دوم زوج هایی هستند که مشکل ناباروری نداشته و تمایل دارند که اهدای‌ جنين کنند.

بعد از مراجعه زوجین به مركز ناباروري و انجام آزمایشات بعد از اثبات اینکه هیچ کدام از روش های درمان ناباروری برای زوجین جوابگو نیست ، به واحد مددکاری معرفی می شوند. در این واحد درباره تمام زوایای این مساله به زوجین توضیح داده شده و بعد از سپری شدن مدت انتظار زوجین ، برای احراز صلاحیت اخلاقی و جسمی و اجتماعی  نامه ای به دادگاه خانواده و پزشکی قانونی فرستاده می شود. بعد از صدور مجوز های لازم می توانند وارد دوره درمانی شوند.

از شرایط اهدای‌ جنين ، ناشناس ماندن پدر و مادر است . به این معنی که تا سن 18 سالگی زوجین اهدا کننده و دیافت کننده همدیگر را نشناخته و بعد از سن 18 سالگی فرزند حاصل ، تنها در صورت درخواست فرزند ، هویت پدر و مادر ژنتیکی به او اعلام می شود. نکته بسیار مهم در روند درمان این است که هم زوج اهدا کننده و هم زوج دریافت کننده درباره مسائل حقوقی و شرعی این موضوع تحقیق کرده و آن را پذیرفته باشند.